Diereninfo

Geheimzinnig

Zeepaardjes zijn sprookjesachtige, geheimzinnige wezentjes. Je krijgt ze haast nooit te zien. Met hun ‘paardenhoofdjes’ en langgerekte lijfjes bewegen zich rechtop door het water van zeeën en oceanen, heel rustig en langzaam. Je zou het niet geloven, maar zeepaardjes zijn vissen.

Soorten

Er zijn 35 soorten zeepaardjes bekend. De grootste is ongeveer 30 cm, de kleinste (het dwergzeepaardje) maar 2 cm! Ze hebben allemaal een paardenhoofd en een lange apenstaart. Ze zijn niet met schubben bedekt, zoals andere vissen, maar met knobbelige richeltjes. Ze bewegen zich vooral voort met hun rugvin. Die rugvin gaat razendsnel heen en weer, soms wel 35 keer per seconde!

Zeepaardjes zwemmen rechtop. Met hun staart grijpen ze zich als slingerapen vast aan waterplanten, koralen of ... aan elkaar. Vaak hangen ze met hun staart gekruld om een plantenstengel mee te deinen met het water.

Leefgebied

Zeepaardjes leven in ondiep water, langs de kusten van zeeën en oceanen. Ze houden van een lekker modderige bodem met veel planten. Zeepaardjes wonen in zeegras- en algenvelden, tussen zeewieren, in vloedbossen, maar ook op koraalriffen. Je vindt ze het meest in warme streken. Bij ons in de buurt, voor de Zeeuwse kust, komen twee soorten voor: kortsnuit en langsnuit zeepaardjes.

Schutkleur

Zeepaardjes zijn er in allerlei kleuren. Maar je krijgt ze haast niet te zien, omdat ze een schutkleur hebben. Zeepaardjes die bijvoorbeeld tussen bruingroene zeewieren leven zijn bruingroen. In de kleurige koraalriffen leven oranje en knalgele zeepaardjes. Maar net als een kameleon kunnen ze hun kleur aanpassen aan hun omgeving. Zo worden ze van oranje ineens donkerbruin, als dat nodig is. Maar ook wit, geel, rood, violet of groen. Als ze maar onzichtbaar zijn voor hun vijanden!

Eten

Zeepaardjes hebben altijd enorme honger. Ze eten levende diertjes: visjes, garnaaltjes, kreeftjes, larfjes, alles wat in hun bek past. Hun ogen kunnen los van elkaar bewegen. Zo kan het ene oog op voedsel loeren en het andere tegelijk vijanden in de gaten houden. Ze zitten heel stil in het water te wachten. Als er een prooidiertje langs komt zwemmen, zuigen ze dat in een flits naar binnen met hun buisvormige bek. Zeepaardjes hebben geen tanden.

Zeepaardjespaartjes

Zeepaardjespaartjes blijven elkaar hun hele leven trouw. Elke morgen zoeken het mannetje en het vrouwtje elkaar op. Ze ‘blozen’, hun kleur wordt feller. Ze krullen hun staarten ineen en draaien samen rond, als een draaimolen. Daarna laten ze zich naar de bodem zakken en ‘wandelen’ een beetje rond. Na ongeveer tien minuten gaan ze weer hun eigen gang. Tot de volgende morgen....

Voortplanting

Bij bijna alle dieren krijgen vrouwtjes de jongen. Maar bij het zeepaardje is het dat taak van het mannetje! Het mannetje heeft net als een kangoeroe een broedbuidel op zijn buik. Die buidel kan helemaal dicht. In de paartijd legt het vrouwtje via een legbuis haar eitjes in de buidel van het mannetje. Hier worden de eitjes bevrucht. Nu is het mannetje zwanger. Het vrouwtje hoeft niets meer te doen. Maar ze komt wel elke ochtend even bij haar mannetje op bezoek. Na vier weken worden de jonge visjes geboren.

Kant en klare jongen

Grote zeepaardjes krijgen soms meer dan 1500 jongen! Kleine soorten krijgen er veel minder. De jongen zijn kant en klare zeepaardjes, die voor zichzelf moeten zorgen. Ze eten mini larfjes en ander plankton. De kleintjes blijven lang niet allemaal leven. De meeste verdwijnen in de maag van andere dieren. Zeepaardjes worden gegeten door pinguïns en vooral ook door krabben. Maar vissen spugen zeepaardjes meestal weer uit, omdat ze te knobbelig zijn.

Bedreigde dieren

Maar wist je dat zeepaardjes bedreigde dieren zijn? Miljoenen en nog eens miljoenen worden er op de wereld opgevist en verhandeld. Hier en daar zijn ze bijna uitgeroeid. Dode zeepaardjes zijn populair als souvenir, bijvoorbeeld als sleutelhanger of als beeldje. In veel landen, vooral in China, worden de diertjes gebruikt in medicijnen en liefdesdrankjes. Ze worden daarvoor gedroogd, fijngemalen en gemengd met bijvoorbeeld kruiden. En in sommige streken zijn gebakken zeepaardjes een bijzondere lekkernij. Levende zeepaardjes worden verkocht als aquariumvis. Maar daar zijn ze absoluut niet schikt voor. Verreweg de meeste gaan al snel dood. Dat komt omdat ze erg gevoelig zijn voor ziektes.

Er verdwijnen ook heel veel zeepaardjes per ongeluk in visnetten. Bovendien worden de plaatsen waar ze leven vaak vervuild of verwoest. Als het zo doorgaat, zijn er straks helemaal geen zeepaardjes meer! Daarom moeten de visserij en de handel flink worden beperkt. En de leefgebieden van de zeepaardjes moeten worden beschermd.

Sea Life

Gelukkig zijn er organisaties die opkomen voor zeepaardjes. Sea Life is een daarvan. Sea Life heeft overal op de wereld programma’s om zeepaardjes te fokken en dan weer uit te zetten in zee. Je kunt levende zeepaardjes zienin Sea Life (op de Boulevard in Scheveningen).

Wist je dit?

• De kop van het zeepaardje dient als stuur, gaat zijn kop naar rechts dan gaat hij automatisch ook naar rechts
• Zeepaardjes behoren tot de baarsachtige beenvissen
• Ze worden gekenmerkt door het bezit van stekels in alle vinnen en vaak ook op de kop
• Dit maakt hun tot een moeilijke prooi
• In de natuur overleeft maar een klein percentage van de pasgeboren zeepaardjes, meestal minder dan 1 op de 10

Aanmelden nieuwsbrief